Welke vennootschapsvorm is geschikt voor mij?

Welke vennootschapsvorm is geschikt voor mij als zelfstandige?

Geschreven door Andy Hens op 30 oktober 2017

Thema's: Ik wil starten als zelfstandige, Rechtsvormen



Kies je voor een vennootschap, dan moet je weten welke vennootschapsvorm het beste bij jouw situatie past. We zetten de belangrijkste vennootschapsvormen op een rij en bespreken hun voor- en nadelen.

 

1. Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid ((E)BVBA)

Een BVBA is één van de meest gekende vennootschapsvormen. Er zijn 2 zaken kenmerkend: het ‘besloten’ karakter en de ‘beperkte aansprakelijkheid’. Dit ‘besloten’ karakter wil zeggen dat de overdracht van aandelen (verkoop, schenking, vererving...) aan strikte regels gebonden is. Aandelen staan immers op naam, met als doel het familiale aspect te waarborgen. Een beperkte aansprakelijkheid duidt op de aansprakelijkheid die beperkt is tot het kapitaal dat je hebt ingebracht. In de blogpost Kies ik voor een eenmanszaak of een vennootschap? werd dit reeds uitgelegd aan de hand van het volgende voorbeeld:

 Elisa en Ann hebben samen een BVBA opgericht om een koffiebar uit te baten. Zij kunnen nooit persoonlijk failliet worden verklaard, ook al heeft de vennootschap een berg schulden die niet kunnen worden betaald.

Opgelet, deze beperkte aansprakelijkheid kan in bepaalde gevallen worden opgeheven. Overtreed je bijvoorbeeld de wet, dan kan je hiervoor soms wel persoonlijk aansprakelijk gesteld worden.

Verder is het minimumkapitaal voor een BVBA 18.550 EUR, waarvan 6.200 EUR vol te storten is. Er moet dus 6.200 EUR op je rekening staan op de dag dat je begint. Nadien kan je dit geld gebruiken om materiaal aan te kopen, personeel te betalen… kortom, om te investeren in je eigen zaak. Hou er rekening mee dat voor sommige leningen de bank vraagt om dit bedrag te laten staan op jullie rekening als een soort ‘waarborg’ of ‘onderpand’.

Iedere handelaar, zelfstandig ondernemer of beoefenaar van een vrij beroep kan ook op zichzelf een BVBA oprichten. Dit heet dan een eenpersoons-BVBA of EBVBA. De regels die gelden voor een gewone BVBA zijn ook van toepassing voor een EBVBA. Het vol te storten minimumkapitaal ligt wel hoger, namelijk op 12.400 EUR. Vraag hierover meer uitleg aan je boekhouder.

Voordelen Nadelen
  • Alle vennoten zijn slechts aansprakelijk voor het kapitaal dat ze hebben ingebracht.
  • De aandelen zijn altijd op naam en slechts onder zeer strikte voorwaarden overdraagbaar aan derden, in functie van het familiaal, ‘besloten’ karakter.
  • Een EBVBA kan opgericht worden door één vennoot en is een alternatief voor de eenmanszaak.

 

 

2. De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Starter (Starters-BVBA)

De Starters-BVBA is een vennootschap die startende ondernemers de kans geeft om met een klein(er) kapitaal toch een vennootschap op te richten. Dit kan namelijk al met 1 EUR kapitaal. Eveneens geldt er zoals in de klassieke BVBA, een besloten karakter en een beperkte aansprakelijkheid.

In praktijk komt deze vennootschapsvorm echter weinig voor. Zo ben je verplicht om op alle documenten aan te geven dat je een S-BVBA bent. Dit kan voor nieuwe klanten of leveranciers de indruk wekken dat je pas onlangs bent gestart (en misschien nog niet veel ervaring hebt), ook al ben je al 10 jaar bezig. 

Voordelen Nadelen
  • De Starters-BVBA kan worden opgericht met slechts 1 EUR kapitaal.
  • Zolang de Starters-BVBA bestaat, moet ieder jaar 25% van de winst gereserveerd worden.
  • Boekhoudkundige en administratieve formaliteiten: een notariële akte, publicatie in Staatsblad…

 

 

3. De naamloze vennootschap (NV)

Hoewel de naamloze vennootschap of NV aanvankelijk werd bedacht voor grotere kapitaalkrachtige ondernemingen, kan de NV-vorm tegenwoordig ook voor kleine en middelgrote (familiale) bedrijven. Toch blijft de NV in de eerste plaats een kapitaalsvennootschap, waarvan de vennoten of aandeelhouders anoniem of ‘naamloos’ zijn. Het is immers niet verplicht een register van aandeelhouders bij te houden. Ook de aansprakelijkheid is ‘anoniem’, met andere woorden beperkt.

De NV wordt tot slot gekenmerkt door een strakke, ingewikkelde bestuursorganisatie en een hoog vol te storten minimumkapitaal van 61.500 EUR. In een BVBA was het vol te storten kapitaal een deel van het minimumkapitaal (6.200 EUR van de 18.550 EUR), bij een NV moet het volledige bedrag van 61.500 EUR voor de effectieve start op de rekening staan.

Voordelen Nadelen
  • Alle vennoten zijn slechts aansprakelijk voor het kapitaal dat ze hebben ingebracht.
  • Aandelen zijn in principe vrij overdraagbaar.
  • Er zijn minder goede waarborgen voor het behoud van het familiaal karakter.
  • Boekhoudkundige en administratieve formaliteiten: een notariële akte, publicatie in Staatsblad…
  • Er is een hoog startkapitaal vereist van 61.500 EUR.

 

 

4. De vennootschap onder firma (VOF)

De vennootschap onder firma of VOF is de eenvoudigste vennootschapsvorm. Er is geen vereist minimumkapitaal, maar in tegenstelling tot de EBVBA, moet je minimum met twee zijn om een VOF op te richten. Bovendien ben je als vennoot hoofdelijk (indien nodig moet jij instaan voor de schulden van je medevennoten) en onbeperkt aansprakelijk (je privévermogen is niet beschermd).

Een VOF is bovendien een zuivere personenvennootschap:

  • De vennootschap wordt ontbonden door het overlijden van een vennoot.
  • De vennoten kunnen hun aandeel niet verkopen/schenken zonder akkoord van de medevennoot.
  • Alle beslissingen moeten unaniem genomen worden.

Dit garandeert in zekere mate een stabiel bestuur.

Voordelen Nadelen
  • De inbreng van de vennoten kan bestaan uit arbeid.
  • Er is geen minimumkapitaal.
  • De oprichting kan via een onderhandse akte.
    Er is een minimum aan formele regels en je hoeft geen notaris in te schakelen.
  • De aandelen zijn niet overdraagbaar aan derden zodat het familiaal karakter gewaarborgd blijft.
  • Er zijn beperkte verplichtingen inzake openbaarmaking van stukken.
  • Alle vennoten zijn hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk.
  • Het faillissement van de VOF brengt onvermijdelijk het faillissement van de vennoten met zich mee.

 

 

5. De gewone commanditaire vennootschap (Comm. V)

Een gewone commanditaire vennootschap of Comm. V lijkt sterk op een VOF, al zijn er naast de beherende vennoten, ook stille vennoten. Een stille vennoot is een geldschieter die zich niet bezighoudt met het beheer van de vennootschap. Hieruit volgt dat deze stille vennoten enkel beperkt aansprakelijk zijn voor het kapitaal dat zij hebben ingebracht, terwijl de beherende vennoten onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk zijn. Voor de Comm. V. is er geen minimumkapitaal.

Voordelen Nadelen
  • De stille vennoten zijn enkel aansprakelijk voor het bedrag dat ze hebben ingebracht.
  • Er is geen minimumkapitaal.
  • De oprichting kan via een onderhandse akte. Er is een minimum aan formele regels en je hoeft geen notaris in te schakelen.
  • De aandelen zijn niet overdraagbaar aan derden zodat het familiaal karakter gewaarborgd blijft.
  • De beherende vennoten zijn hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk.
  • De Comm. V mag geen winst uitkeren, zolang er overgedragen verlies is.

 

 

6. De commanditaire vennootschap op aandelen (Comm. VA)

De commanditaire vennootschap of Comm. VA heeft ook beherende en stille vennoten en combineert de voordelen van een personenvennootschap, een stabiel bestuur, met de voordelen van een kapitaalsvennootschap, want de aandelen zijn vrij overdraagbaar. Het vereiste minimumkapitaal is 61.500 EUR.

Voordelen Nadelen
  • De stille vennoten zijn enkel aansprakelijk voor het bedrag dat ze hebben ingebracht.
  • De aandelen zijn vrij overdraagbaar.
  • De beherende vennoten zijn hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk
  • Boekhoudkundige en administratieve formaliteiten: een notariële akte, publicatie in Staatsblad…
  • Er is een hoog startkapitaal vereist van 61.500 EUR.

 

 

7. De coöperatieve vennootschap met beperkte of onbeperkte aansprakelijkheid (CVBA - CVOA)

Een coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of CVBA en een coöperatieve vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid of CVOA zijn coöperaties of samenwerkingsverbanden in vennootschapsvorm. Deze worden opgericht door minimum 3 vennoten en wordt gekenmerkt doordat vennoten gemakkelijk kunnen toe- en uittreden.

Een CVOA kan opgericht worden met een onderhandse akte en er is geen minimumkapitaal vereist. De aansprakelijkheid daarentegen is hoofdelijk en onbeperkt.

Voordelen Nadelen
  • Er is geen minimumkapitaal vereist
  • De oprichting kan via een onderhandse akte.
    Er is een minimum aan formele regels en je hoeft geen notaris in te schakelen.
  • De vennoten kunnen gemakkelijk toe- en uittreden.
  • Alle vennoten zijn hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk.

 

Voor een CVBA is een notariële akte nodig en er is een minimumkapitaal van 18.550 EUR, waarvan 6.200 EUR vol te storten is. In dit geval is de aansprakelijkheid wel beperkt.

Voordelen Nadelen
  • Alle vennoten zijn slechts aansprakelijk voor het kapitaal dat ze hebben ingebracht in de CVBA.
  • De vennoten kunnen gemakkelijk toe- en uittreden.
  • Boekhoudkundige en administratieve formaliteiten: een notariële akte, publicatie in Staatsblad
  • Er is een minimumkapitaal vereist van 18.550 EUR.

 

8. Vennootschapsbijdrage

Kies je voor een vennootschap? Dan ben je verplicht om ook je vennootschap aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en de jaarlijkse vennootschapsbijdrage te betalen. Voor startende personenvennootschappen is het mogelijk om de eerste 3 jaar een vrijstelling van vennootschapsbijdragen aan te vragen. Hiervoor geldt als voorwaarde dat alle zaakvoerders en een meerderheid van de werkende vennoten minder dan 3 jaar zelfstandige zijn geweest tijdens de 10 jaar voorafgaand aan de oprichting van de vennootschap. Er zijn nog een aantal voorwaarden om een vrijstelling te krijgen. Raadpleeg hiervoor onze website.

DOWNLOAD JE E-BOOK OVER EEN PASSENDE RECHTSVORM BIJ JE ONDERNEMING!

Andy Hens

Andy studeerde in 2013 af als Master in de Criminologische wetenschappen. Hij weet als geen ander waar zelfstandigen meer informatie over kunnen gebruiken. Na een paar jaar op de klantendienst zelfstandigen te helpen ging hij in mei 2016 aan de slag bij Zenito’s studiedienst om de meeste complexe dossiers te behandelen.